Kariye Camii

Açıklama

Bizans döneminin en ünlü mozaik ve fresklerine sahip olan Kariye, dünya sanat tarihindeki en değerli yapılardan biridir.

Hikaye

Kariye Camii ya da eski adıyla Khora Manastırı, İstanbul’un Bizans döneminden kalan en önemli ve en etkileyici dini yapılarından biridir. İlk yapının 4. yüzyıla uzandığı düşünülmektedir; ancak bugün ayakta olan yapı büyük ölçüde 11. ile 14. yüzyıllar arasında geçirdiği yenilemelerle oluşmuştur. Adı ‘kırsal alan’ anlamına gelen Khora’dan gelir, çünkü inşa edildiği dönemde Konstantinopolis surlarının dışında kalmaktaydı. Kariye’yi benzersiz yapan en önemli unsur, geç Bizans sanatının en görkemli mozaik ve fresklerinin burada bulunmasıdır. Bu eserler Paleologos Rönesansı olarak bilinen dönemin en üst düzey sanat anlayışını temsil eder. 14. yüzyılda Theodoros Metokhites tarafından yaptırılan restorasyonlar sırasında eklenen narteks bölümleri, bugün Kariye’nin dünya çapında ün kazanmasını sağlayan mozaiklerle süslenmiştir. Bu mozaikler; İsa’nın yaşamından sahneler, Meryem Ana’nın hayatı, peygamber figürleri ve dini temalarla bezenmiş detaylı kompozisyonlardan oluşur. Freskler ise yeraltı bölümlerinde ve parekklesionda yoğunlaşır; özellikle ‘Anastasis’ freski tüm dünyada sanat tarihçilerinin en değer verdiği Bizans eserlerinden biridir. 1453’te İstanbul’un fethinden sonra yapı bir süre daha kilise olarak kullanılmış, ardından 1511’de camiye dönüştürülmüştür. Caminin dönüştürülmesi sırasında fresk ve mozaikler örtülmüş olsa da yapıya zarar verilmemiştir. 1945’te müze statüsü kazanan Kariye, uluslararası restorasyon ekipleri tarafından büyük bir titizlikle temizlenmiş ve fresklerin önemli bölümü gün yüzüne çıkarılmıştır. 2020 itibarıyla yeniden cami olarak kaydedilmesine rağmen içindeki sanat eserleri korunmaya devam etmektedir. Bugün Kariye, Bizans sanatının doruk noktası olarak kabul edilir ve hem mimari hem de ikonografik açıdan eşsiz bir kültür mirasıdır.

Ziyaret İpuçları

• Hafta içi sabah saatleri en sakin zamanlardır.
• İçeride flaşlı fotoğraf yasaktır.
• Giriş ücretsizdir ancak bazı bölümlere ziyaret kısıtlaması olabilir.
• Fenari İsa Camii yakınından yürüyerek ulaşılabilir.

Fotoğraflar